Donate

If you would like to support our clinical research you can make a tax-deductable donation to Ped IMID.

Navigation

Entries in immunology (47)

Sunday
Aug272017

Immunology Group of Victoria

The 2017 IgV meeting in the Yarra was a beautiful reminder of what a vibrant and friendly community Australian immunology is. Top level science in one of the most  internationally creative hubs for medical research, coupled with a whole lot of fun. Perfect.

Thursday
Aug172017

Factchecker: 'De Belg is steeds minder resistent tegen bacteri├źn'

‘Belg is steeds minder resistent tegen bacteriën’

 Uit Knack van 16/08/17


Ondernemer Kurt Van Tendeloo (Hygieia), Gazet van Antwerpen

De afgelopen weken hadden opvallend veel jongeren op bivak te kampen met maag- en darmproblemen. ‘In deze periode woekeren bacteriën meer dan anders’, zei Kurt Van Tendeloo daarover in Gazet van Antwerpen. Zijn bedrijf Hygieia geeft advies over voedselveiligheid en allergenenbeheer, en gaf dat ook al aan jeugdverenigingen specifiek voor op kamp, lazen we in de krant. ‘De dioxinecrisis heeft van België een land met extreme aandacht voor voedselveiligheid gemaakt’, zei Van Tendeloo. ‘Positief, maar hierdoor is de Belg minder resistent geworden omdat we zo weinig met bacteriën in aanraking komen. Vroeger werden kinderen ook ziek op kamp, maar niet met twintig tegelijk.’

Dat ons overmatig antibioticagebruik bacteriën doet muteren waardoor die geneesmiddelen almaar minder goed werken, is een gekend probleem. Wat Van Tendeloo zegt, gaat evenwel niet over antibioticaresistentie, maar over ons immuunsysteem. Is de ‘Belg steeds minder resistent tegen bacteriën’, zoals Gazet van Antwerpen kopte? Waarop steunt die uitspraak?

‘Niet op wetenschap’, zegt aan de telefoon Van Tendeloo, die kok is van opleiding. ‘Maar ik sta al meer dan twintig jaar in het vak, in grootkeukens, en zetel met actuele kennis van zaken in commissies die de voedselveiligheid daar bewaken. Voedselveiligheid is van levensbelang, in het bijzonder bij kwetsbare groepen zoals kinderen of senioren. Maar de appel die vroeger thuis op de grond viel, werd afgewassen en toch opgegeten. Vandaag niet meer. En dat breekt ons zuur op.’

Leert dat ook de wetenschap? We komen inderdaad minder in aanraking met bacteriën en allergenen, allerhande stoffen en microben die ons afweersysteem prikkelen, zegt viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven). ‘Het aantal keizersneden is gestegen, moeders geven meer flessenvoeding dan vroeger, en we groeien meer op in stadsomgevingen dan op de boerderij’, zegt hij. ‘Het aantal allergieën is de afgelopen twintig jaar verdubbeld. Dat verklaren een aantal wetenschappers – er is discussie – met de zogeheten hygiënehypothese, die zegt dat contact met allergenen in onze jeugd cruciaal is, om later allergieën te voorkomen.’ Maar een maagdarminfectie is geen allergie, beklemtoont Van Ranst. ‘Vandaag halen die opgebroken jeugdkampen de media, maar niets wijst erop dat er meer incidenten zouden zijn dan vroeger. Die jongeren zijn hoogstwaarschijnlijk geteisterd door een norovirus. Een derde van alle mensen is daartegen genetisch resistent, twee derde wordt er ziek van. Dat is de grootte van zo’n epidemie als je die z’n gang laat gaan. Honderd jaar geleden was dat zo. En dat is vandaag niet anders.’

We zijn meer gevaccineerd tegen aandoeningen waaraan kinderen vroeger stierven – denk aan polio, mazelen, rode hond – en in die zin net weerbaarder, voert Van Ranst nog aan.

Maar ook als we die kinderziektes buiten beschouwing laten, is er meer tegen dan voor Van Tendeloo’s claim. ‘Het aantal bacteriële doden stijgt niet’, zegt immunoloog Adrian Liston (KU Leuven). ‘Wel is er een verschuiving bezig. Het klopt dat ons afweersysteem het moeilijk heeft met uitdagingen die het niet vaak tegenkomt. Aangezien we almaar meer in steden wonen en minder op het platteland, worden we gemiddeld minder goed in het neerslaan van rurale infecties – tegen grondbacteriën zoals Legionella, bijvoorbeeld – en beter in het afweren van infecties die mensen op elkaar overdragen. Maar in slotsom zijn we sterker dan ooit tevoren.’

Conclusie:

Omdat we volgens wetenschappers geen systematisch probleem hebben met neerslaan van bacteriën, beoordeelt Knack de stelling als grotendeels onwaar.  

Wednesday
Jun072017

Meet our Keynote speakers!

Wednesday
May102017

Ways to succeed in science

Hidde Ploegh, Harvard/MIT, finished his lecture today with a message to the PhD students:
If you can buy it out of a catalog, you can assume that all the obvious experiments have been done. You will not make a major discovery or make an impact in the field until you develop new tools. You need to be willing to take a risk and invest in designing and building new strategies to look at old questions.
Very good advice, of course, coming from someone who has been incredibly successful in just this manner. There are many great immunologists who have made their mark in this way; Pippa Marrack and Gary Nolan spring to mind.
I would say that it is not the only way to be incredibly successful though. I tend to think of three basic types of high level success in science:
  • The builder. In the vein of Ploegh, Marrack or Nolan, they constantly build new technology or techniques to push back the boundaries of the possible
  • The bridger. There are many "builders" out there, working in different areas. And the tools created for one purpose always have great potential in other areas. The bridger is someone who keeps an open mind and an eye on many fields, looking for the opportunity to pull in a new approach or idea from another field into their own arena. Researchers like Diane Mathis, Sasha Rudensky and Jean-Laurant Casanova have been very successful in rewriting their field without inventing new technology. 
  • The thinker. Perhaps the rarest is the person who thinks of a simple elegant experiment that could actually have been done decades ago, but just wasn't. Not every advance relies on the brute force of new tech, some just need another way of looking at the problem. I see Gita Stockinger, Polly Matzinger, Ruslan Medzhitov and Chris Goodnow as successful in this approach. 
Of course, many of the best use aspects of each approach, and I am sure there are other models too.
Tuesday
Apr112017

2017 BIS annual meeting, November 24

The 2017 BIS annual meeting will be themed around "immune regulation". This year we will have four parallel sessions in the morning, each with a distinct immunological focus: fundamental immunology, clinical immunology, tumour immunology and neuroimmunology.

The afternoon will feature a joint session, with a plenary talk (Professor Gita Stockinger, Crick Institute, UK) and four keynote talks, one of each of the morning topics:

Anne Puel (France) on clinical Immunology 
Denise Fitzgerald (UK) on neuroimmunology
Gabriele Bergers (Belgium) on tumour Immunology
Anne Dejean (France) on fundamental Immunology

Registrations and abstract submissions are now open:

 

Wednesday
Jan182017

New insights in genetic defect allow prevention of fatal illnesses in children

A team of scientists led by prof. Adrian Liston (VIB–KU Leuven) and prof. Isabelle Meyts (UZ Leuven – KU Leuven) were able to characterize a new genetic immunodeficiency resulting from a mutation in a gene named STAT2. This mutation causes patients to be extremely vulnerable to normally mild childhood illnesses such as rotavirus and enterovirus. Prof. Liston’s comprehensive analysis of the genetic defect allows clinicians to provide children with the proper therapies before illnesses prove fatal. The findings of the research have been published in the Journal of Allergy and Clinical Immunology.

Recent advancements in technologies and tools now make it possible for researchers to identify extremely subtle defects of the human immune system. In the past, many patients with “hidden” immunodeficiencies, or defects that were not obvious from the outset, often become extremely ill or die before their genetic disorders are diagnosed. Prof. Liston and his lab were able to identify a gene mutation causing an immunodeficiency that can be fatal during childhood, enabling children to be diagnosed, monitored and preemptively treated for the disorder.

Immunodeficiency disorders are not rare

Ranging from disorders as severe as the well-known “bubble boy” to nearly impossible-to-detect ‘hidden’ defects, immunodeficiencies are more common than scientists previously thought. Immunologists and geneticists have only just begun to scratch the surface when it comes to defining these latter types of immune disorders, which can be specific enough to make sufferers highly susceptible to just one or two types of diseases.

Prof. Adrian Liston (VIB-KU Leuven): “I wouldn’t be surprised if, when we finally do complete the identification of all genetic immunodeficiencies, we discover that up to 1 in 100 children are affected. The ‘hidden’ ones are especially insidious, because they do not present as obviously as other genetic immune disorders. In our study, one of the patients did unfortunately die before a diagnosis could be made. The other patient is alive and well, and now that she has been diagnosed, she is being carefully watched. We can do something about most immunodeficiencies – if only we can identify them.”

Severe common illnesses may signal immune disorder

Prof. Meyts, lead clinician for the patients, stresses the importance of assessing the severity of childhood illnesses on the part of parents, suggesting that parents look for helpful information online and raise the possibility of a potential genetic immunodeficiency with a pediatrician.

Prof. Isabelle Meyts (UZ Leuven – KU Leuven): "When an otherwise healthy child experiences extremely severe infection with a common pathogen, like influenza or the chickenpox virus, or whenever a child is particularly vulnerable to infection with a single pathogen, an underlying defect in the immune system is likely. Likewise, a family history of a child succumbing to infection should alert the family and the clinician. Identifying the causative gene defect allows for genetic counseling of the family and for preventive measures to be taken."

Unraveling ‘hidden’ immunodeficiencies

The potential future avenues for this research are numerous and extremely relevant to current medicine. Prof. Liston’s lab has developed a unique immune phenotyping platform and gene discovery program that can help identify previously unknown immune system defects and inflammatory diseases, leading to novel new treatments that can be administered in a timely way.

Prof. Adrian Liston: “We seek to identify every possible cause of genetic immunodeficiency so that every child displaying warning signs can be tested and treated before it is too late.”

Sunday
Oct022016

Shaping the human immune system

In the current issue of Trends in Immunology, we synthesize the latest literature on "population immunology", on the nature of variation in the immune system and our current understanding of the relevant drivers. 

Read: Liston, Carr and Linterman (2016). "Shaping variation in the human immune system". Trends in Immunology. 
Friday
Sep302016

Niet genen bepalen immuunsysteem maar omgeving

De Morgan, Sara Vandekerckhove 30-Sept, pg13

Iedereen heeft een uniek immuunsysteem. Maar hoe die 'witte soldaten' er uitzien, hangt grotendeels af van onze omgeving en niet van onze genen. Belgische onderzoekers proberen nu de hele immuuncode te ontrafelen.

"We stappen steeds meer af van het simplistische idee dat er slechts één type immuunsysteem bestaat", zegt Adrian Liston, hoofd van het VIB-KU Leuven Laboratorium voor Translationele Immunologie. Samen met twee andere immunologen gaf ze in een review in Trends in Immunology haar visie op de nieuwe inzichten erover.

Elke mens erft een uniek genenpakket dat ons helpt om infecties te overwinnen en dat bepaalt hoe ons immuunsysteem eruitziet. Maar recent onderzoek heeft nu uitgewezen dat niet die genen, maar onze geschiedenis, omgeving en levensstijl voor 60 tot 80 procent verantwoordelijk zijn voor de verschillen tussen immuunsystemen.

Drie belangrijke factoren bepalen mee hoe goed of slecht je reageert op allerlei bacteriën en virussen.

1. Infecties

De meeste verschillen tussen mensen als het over het immuunsysteem gaat, zijn te wijten aan langdurige infecties. Loopt iemand herpes of gordelroos op, dan heeft dat een enorm effect op de 'witte soldaten'. De wisselwerking tussen het virus en het immuunsysteem verandert langzaam de cellulaire samenstelling ervan en maakt het meteen ook gevoeliger voor dat specifieke virus.

Bovendien maakt het je meteen ook vatbaarder voor allerlei andere virussen. Bij mensen die niet geïnfecteerd raken, vinden die veranderingen niet plaats. Hun immuunsysteem blijft door de jaren heen relatief stabiel.

2. Leeftijd

Vanaf een bepaalde leeftijd slaat het immuunsysteem weer 'op hol'. Leeftijd speelt een belangrijke rol in de evolutie ervan. Waarom precies hebben onderzoekers nog niet kunnen achterhalen, maar het is wel bewezen dat het immuunsysteem anders reageert op bedreigingen van buitenaf naarmate we ouder worden.

Dat heef te maken met de thymus of zwezerik, een orgaan dat verschrompelt na de puberteit, en vervolgens geen cellen meer produceert die net infecties helpen bestrijden. Eens de thymus het laat afweten, word je sneller ziek.

3. Omgeving en levensstijl

Onderzoek bij mensen die samenleven heeft aangetoond dat de omgeving en de levensstijl een groot effect hebben op de levensstijl. Luchtkwaliteit, voeding, stress, slaappatronen hebben een grote impact op hoe goed je gewapend bent tegen virussen en bacteriën. Koppels die samenwonen hebben een gelijkaardig immuunsysteem.

Thursday
Sep292016

Where You Live Shapes Your Immune System More than Your Genes

Cell Press press-release:

Like fingerprints, immune systems vary from person to person. And while we all inherit a unique set of T cells and B cells from our parents, recent studies have found that our environment—like where and with whom we live—is responsible for 60% to 80% of the differences between individual immune systems, while genetics account for the rest. In a Review published September 29 in Trends in Immunology, three immunologists discuss the emerging science of what shapes our immune systems and how it might be applied.

“Just like it took a while to crack the genetic code, we’re finally starting to crack the immune code, and we’re shifting away from the simplistic idea that there is only one type of immune system,” says lead author Adrian Liston, head of the VIB Translational Immunology Laboratory in Belgium. “Diversity isn’t just programmed into our genes-- it’s programmed into how our genes respond to the environment.”

Long-term infections are responsible for most of the differences between individual immune systems. For example, when a person has herpes or shingles, the virus has more opportunities to interact with the immune system. These interactions slowly change the cellular make-up of their immune system and make it more sensitive to that specific virus, but also easier for other infections to slip past its defenses. People without these infections don’t experience these cellular changes, and even with the occasional cold or fever, their immune systems stay relatively stable.

The exception is when a person is elderly. Researchers haven’t determined exactly why age plays a major role in making our individual immune systems more unique, but they have shown that aging changes how our immune system responds to threats. As we get older, an organ called the thymus gradually stops producing T cells, which are made to help to fight off infection. Without new T cells, older people are more likely to get sick and less likely to respond to vaccines.

“A lot of diseases that we associated with aging have an inflammatory component, which suggests there is likely immune involvement,” says Michelle Linterman, a researcher at the Babraham Institute and co-author of the review. “Understanding how the immune system changes with age is going to be hugely important for treating age-related diseases in the future.”

 Differences can be overcome, however; studies of people living together have shown that air quality, food, stress levels, sleep patterns, and lifestyle choices had a strong combined effect on our immune responses. For example, couples who cohabitate have more similar immune systems compared to the general public.

Liston and his collaborators, Linterman and Edward Carr of the Babraham Institute, would next like to explore how changing our environment could purposefully shape our immune system and potentially affect our health. “In order to tinker with the immune code, we first need to really understand the influences that shape the immune system,” says Liston. “That’s why it’s actually great that environment is more important than genetics, because we can play with environment.”

 

Read: Liston, Carr and Linterman (2016). "Shaping variation in the human immune system". Trends in Immunology. 

Friday
Sep162016

Understanding variation in the human immune system

My talk from the recent Eppendorf Young Investigator Award ceremony on variation in the human immune system.